NUN Eğitim ve Kültür Vakfı’nın Başkanı Esra Albayrak, 11-12 Mayıs tarihlerinde Atatürk Kültür Merkezi’nde düzenlenen World Decolonization Forum kapsamında önemli değerlendirmelerde bulundu. Forumun, sömürge sonrası kolonyal yapının çözümlenmesi amacıyla toplandığını belirten Albayrak, bu etkinliğin entelektüelleri ve akademisyenleri bir araya getirdiğini ifade etti.
Albayrak, forumun 15’ten fazla önemli kurum, üniversite ve araştırma enstitüsü tarafından desteklendiğini vurgulayarak, bu organizasyonun coğrafi anlamda geniş bir temsil gücüne sahip olduğunu aktardı. Latin Amerika, Afrika, Asya ve Rusya gibi farklı coğrafyalardan gelen temsilcilerin, çeşitli bilgi gelenekleriyle forumda yer aldığını belirtti.
Alarm Durumu ve Küresel Krizler
Forumun zamanlamasına dikkat çeken Albayrak, dünya genelinde hissedilen bir alarm durumu olduğunu ifade etti. Özellikle Gazze’de yaşanan olayların, uluslararası sistemin ne denli çökme aşamasında olduğunu ortaya koyduğunu söyledi. Albayrak, alınan kararların uygulanamadığını ve adaletin tesis edilemediğini belirtti. Evrensel hakların gerçek anlamda evrensel olmadığını dile getirerek, bu konudaki ikircikli durumun herkes tarafından görüldüğünü vurguladı.
Albayrak, forumun düzenlendiği bu dönemde dünyanın vicdanen ciddi bir karşı koyuş yaşadığını ve bu durumun, dekolonizasyon çalışmalarının ne kadar önemli olduğunu gösterdiğini dile getirdi. Eski dünyanın sarsıldığını ve yeni bir dünya kurulmakta olduğunu kaydederek, yeni dünyanın ahlaki bir çerçeveye ihtiyaç duyduğunu ifade etti.
Teknolojinin Rolü: Teknokolonyalizm
Dijital dünyanın, klasik sömürgecilikten farklı bir süreç yaşattığını belirten Albayrak, bu yeni sürecin “teknokolonyalizm” olarak adlandırıldığını söyledi. Çok az sayıda teknoloji şirketinin, yeni bir feodal yapı kurduğuna dikkat çekti. Bu yapının, ekonomik ve mali anlamda oldukça güçlü olduğunu belirten Albayrak, bu şirketlerin bağımsız görünmesine rağmen, aslında birer güç odakları olduğunu vurguladı.
Akıllı telefonlar, sosyal medya ve yapay zeka gibi teknolojilerin, geçmişteki hiyerarşik düzeni taklit ettiğini dile getiren Albayrak, bu araçların kolonyal devletler tarafından istihbarat amaçlı da kullanılabileceğini belirtti. Bu durumun, korkutucu bir gerçek olduğunu ifade etti.
Yeni Ahlaki Çerçeve Üzerine Düşünceler
Albayrak, yeni dünyanın yeni bir ahlaki çerçeveye ihtiyaç duyduğunu belirtti. Forumda bu çerçevenin oluşması gerektiğine dikkat çeken Albayrak, mevcut fırsat penceresinin önemine vurgu yaptı. Bu pencerenin açık olduğu sürede gerekli adımların atılmaması durumunda, gelecekte çocukların yeni sömürge düzeninin kurbanı olabileceğinden endişe duyduğunu ifade etti.
Yerleşimci sömürgeciliğin tarihine de değinen Albayrak, bu sürecin 1500’lerden beri devam ettiğini belirtti. Bu süreçlerin ders kitaplarında genellikle “coğrafi keşifler” olarak anlatıldığını ve aslında burada yoğun bir yağma ve hak gasbı olduğunun altını çizdi. Sömürgecilik sürecinin, 19. yüzyılda felsefi ve sosyal bilimlerle meşrulaştırıldığını da vurguladı.
İnsanlığın Yükü: Adil Bir Dünya İçin Çağrı
NUN Eğitim ve Kültür Vakfı’nın Yönetim Kurulu Başkanı, sömürgeciliğe karşı geliştirilen kavramlardan biri olan “İnsanlığın yükü” ifadesini kullandı. Bu kavramın, insan onurunu koruyacak daha adil bir dünyanın gerçekleştirilmesi için gerekli olduğunu vurguladı. Albayrak, bu yükün ne kadının, ne erkeğin, ne doğunun, ne batının tek başına yükü olmadığını, hep beraber insan onurunu korumak için mücadele edilmesi gerektiğini ifade etti.
Bu çağrının, Batı karşıtlığı değil, aksine Batı’ya bir teklif olduğunu belirten Albayrak, Batı’nın üzerinde bir efendilik kompleksi olduğunu ve insanlığın yükünü hep beraber kaldırmayı ümit ettiklerini dile getirdi. Zihin düzeyinde sömürgesizleşme konusunun ele alındığını ve bilginin kim tarafından üretildiğinin sorgulanması gerektiğini belirtti.
Sonuç olarak, Albayrak’ın yaptığı açıklamalar, küresel bağlamda dekolonizasyon ve adil bir dünya arayışının önemini bir kez daha gözler önüne serdi. Bu tür forumların, uluslararası dayanışmanın güçlenmesine ve yeni bir ahlaki çerçeve oluşturulmasına zemin hazırlaması bekleniyor.
💬 Yorumlar (0)