İran ile devam eden çatışmanın 60. günü dolarken, ABD Başkanı Donald Trump’ın Cumhuriyetçi Partisi içinde de askeri yetki tartışmaları başlamış durumda. Senato’daki Cumhuriyetçiler, 1973 Savaş Yetkileri Yasası çerçevesinde askeri harekatın devamı için Kongre onayının gerekip gerekmediği konusunda farklı görüşlere sahip.
Alaska Senatörü Lisa Murkowski, Kuzey Carolina Senatörü Thom Tillis, Maine Senatörü Susan Collins ve Utah Senatörü John Curtis’ten oluşan bir grup Cumhuriyetçi, Trump’ın gelecek ay askeri operasyonları azaltmaması durumunda Kongre’nin savaşı yetkilendirme konusunu oylaması gerektiğini savunuyor. Ancak, Senato Çoğunluk Lideri John Thune ve Senato Dış İlişkiler Komisyonu Başkanı James Risch, İran’a karşı askeri güç kullanma yetkisini tanıyacak bir karar tasarısını yakın zamanda Genel Kurul’a sunmayı düşünmüyor.
Yetki Tartışmaları ve Kamuoyunun Tepkisi
Thune, olası bir savaş yetkilendirme oylamasını tamamen dışlamamakla birlikte, birçok Cumhuriyetçi senatörün, yaklaşan ara seçimler öncesinde kamuoyunda pek de popüler olmayan bir askeri çatışma için oy vermekten kaçınmayı tercih ettiğini belirtiyor. Ayrıca, Trump’ın İran’la ateşkesi uzatmayı hedeflediğini ve Washington ile Tahran arasında kısa sürede bir barış anlaşması yapılmasının “ideal” olacağını ifade etti.
Son olarak, Senato’daki Cumhuriyetçiler, Çarşamba günü Demokratların desteklediği Trump’ın askeri eylemlerini durdurmaya yönelik bir savaş yetkileri tasarısını 5. kez bloke etti. Bu durum, partisinin içindeki anlaşmazlıkları daha da belirgin hale getirdi.
Askeri Yetkilerin Hukuki Zeminleri
1973 Savaş Yetkileri Yasası çerçevesinde, başkanın ABD silahlı kuvvetlerini bir askeri çatışmaya dâhil etmesi durumunda 48 saat içinde Kongre’yi bilgilendirmesi ve resmi yetki almadan bu angajmanı 60 günle sınırlı tutması gerektiği belirtiliyor. Ek olarak, çatışma bölgesinden birliklerin çekilmesi için 30 gün daha süre tanınıyor. Bu yasalar, ABD’nin askeri stratejileri ve uluslararası ilişkileri açısından kritik önem taşıyor.
Bu durumda, Cumhuriyetçilerin içindeki bölünmeler, hem askeri yetki tartışmalarını derinleştiriyor hem de partinin gelecekteki siyasi stratejilerini etkileyebilir. Özellikle, Cumhuriyetçi senatörlerin askeri bir çatışmanın sürdürülmesine yönelik kamuoyunun tepkisi, seçim döneminde büyük bir faktör haline gelebilir.
Donanma Sekreteri’nin Görevden Ayrılması
Pentagon, Donanma Sekreteri John Phelan’ın görevden alındığını duyurdu. Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, Phelan’ın kararının “derhal geçerli” olacağını belirtti. Phelan’ın görevden alınma nedeni henüz netlik kazanmadı, ancak Savunma Bakanı Pete Hegseth ile arasında uzun süredir süregelen bir gerginlik olduğu bildiriliyor.
Phelan, görevi süresince, yeni savaş gemilerinin tasarımına katkıda bulunarak Trump’ın dikkatini çekmeye çalıştı. Ancak, “Trump Sınıfı” savaş gemileri, Pentagon’un daha küçük ve mürettebatsız gemilere yönelme stratejisi ile çeliştiği için Hegseth ve Bakan Yardımcısı Stephen Feinberg için hayal kırıklığı yarattı. Son günlerde bazı yetkilerinin de elinden alındığı iddia ediliyor.
İran’daki Yönetim Yapısı ve Devrim Muhafızları
ABD merkezli bir gazetenin haberine göre, İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney, ülkeyi Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) komutanlarından oluşan bir danışma kurulu ile yönetiyor. Hamaney’in karar süreçlerine daha çok onay makamı olarak katıldığı, dış dünyadan gelen bilgileri ise el yazısı notlarla aldığı belirtiliyor. İranlı siyasetçi Abdolreza Davari, Hamaney’in yönetim tarzını “bir yönetim kurulu başkanı” olarak tanımlıyor.
Raporlara göre, Hamaney, IRGC komutanları ile karar süreçlerini paylaşıyor ve özellikle savunma ile dış politika alanlarında bu yapı belirleyici bir rol oynuyor. Bu durum, İran’daki siyasi yapı üzerinde önemli etkiler yaratıyor ve ülkenin uluslararası ilişkilerinde belirleyici bir unsur haline geliyor.
Hamaney’in Açıklamaları ve Düşmanlarla Mücadele
Mücteba Hamaney, son günlerde yaptığı açıklamalarda, halk arasında oluşan birlik sayesinde düşman saflarında bir kırılma yaşandığını ifade etti. Düşmanların medya operasyonlarının, ulusal birliği ve güvenliği hedef aldığına dikkat çeken Hamaney, bu durumu halkın zihniyetine yönelik bir saldırı olarak nitelendiriyor.
Hamaney’in açıklamaları, hem İran içindeki siyasi dinamikleri hem de ülkenin düşmanlarıyla olan ilişkilerini etkileyebilir. Özellikle, bu gibi açıklamalar, İran’ın ulusal güvenlik stratejileri üzerinde de belirleyici bir rol oynuyor.
Trump’ın Askeri Talimatları ve Hürmüz Boğazı’ndaki Gerilimler
ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’na mayın döşeyen her türlü deniz aracının “vurulması” için donanmaya talimat verdiğini açıkladı. Trump, bu konudaki açıklamasında, mayın tarama gemilerinin mevcut durumunun “normal kapasitenin üç katı” olduğunu ifade etti. Bu açıklama, Hürmüz Boğazı’ndaki askeri gerilimi artırabilir.
Trump’ın bu talimatı, İran ile olan ilişkilerin gerginleştiği bir dönemde geliyor. Hürmüz Boğazı, dünya petrolünün büyük bir kısmının taşındığı stratejik bir geçit olduğu için, bu bölgedeki askeri hareketlilik uluslararası piyasalarda da yankı bulabilir.
💬 Yorumlar (0)