Ülkemizde altın, özellikle gram ve çeyrek altın, yatırım aracı olarak sıkça tercih ediliyor. Ancak, bu durumun ekonomi üzerindeki etkileri giderek daha fazla tartışılmaya başlandı. Storks Diamond Yönetim Kurulu Başkanı Ayhan Güner, çeyrek ve gram altının ekonomiye katkısının düşük olduğunu savunarak bu ürünlerin yasaklanması gerektiğini ifade etti.
Güner, mevcut yatırım alışkanlıklarının Türkiye’nin üretim, ihracat ve katma değer yaratma kapasitesine olumsuz etkilerde bulunduğunu belirtti. Özellikle işçilik içermeyen altın ürünlerinin ekonomik döngüye katkı sağlamadığını vurgulayan Güner, yatırımcıların daha fazla işçilik ve üretim süreci içeren ürünlere yönelmesi gerektiğini dile getirdi.
İşçilikli Ürünlerin Ekonomiye Katkısı
Ayhan Güner, işçilikli altın ürünlerinin sektördeki istihdamı artırdığını ve bu ürünlerin hem üreticilere hem de tasarımcılara destek olduğunu belirtti. Örneğin, bilezikler ve kolyeler gibi ürünler, atölyelerden fabrikalara kadar geniş bir istihdam kitlesini beslemektedir. Ancak, gram ve çeyrek altın gibi işçiliksiz ürünlerin bu sürece katkısı oldukça sınırlı.
Güner, “Bilezik olsa en azından bir işçilik var, bir üretici var, imalathanelerde üretiliyor. Gram ve çeyrek altında ise işçilik yok, bu nedenle hiçbir katma değeri bulunmuyor” ifadelerini kullandı. Bu noktada, yatırımcıların daha fazla işçilik içeren ürünlere yönelmesinin sektördeki sorunları azaltabileceği düşünülüyor.
Darphane ve Talep Sorunları
Son dönemlerde Türkiye’de artan fiziki altın talebi, piyasada önemli bir arz sorununu da beraberinde getirdi. Ayhan Güner, Darphane’nin çeyrek altın üretiminde talebi karşılamakta zorluk yaşadığını ifade etti. Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı olan Darphane’nin mevcut kapasitesi, piyasa ihtiyacını karşılamakta yetersiz kalıyor.
Bu durum, piyasalarda karaborsa fiyatlarının ortaya çıkmasına neden oldu. Güner, arz-talep dengesizliği nedeniyle çeyrek altında ciddi fiyat farklılıklarının oluştuğunu ve bu sebeple 1 kilogram çeyrek altında yaklaşık 15 bin dolarlık karaborsa farkı oluştuğunu belirtti. Piyasanın sağlıklı fiyatlama mekanizmasından uzaklaşması, yatırımcılar ve tüketiciler için olumsuz sonuçlar doğuruyor.
Rafinerilerin Zor Durumu
Türkiye’deki altın rafinerileri, artan talebe yetişmekte zorlanıyor. Özellikle küçük yatırımcıların gram altına yönelmesi, rafinerilerin üretim kapasitesini zorlayarak fiyat dengesizliklerini artırıyor. Güner, bu durumun sektördeki baskıyı daha da artırdığını dile getirdi.
Ekonomik belirsizlikler ve güvenli liman arayışı nedeniyle fiziki altın talebinin artması, üretim ve tedarik süreçlerinde de ciddi sorunlar yaratıyor. Bu nedenle, sektördeki temsilciler, gram altın gibi işçiliksiz ürünlerin yasaklanmasının bu sorunları azaltabileceğini düşünüyor.
Fiyatların Yüksekliği ve İhracata Etkisi
Ayhan Güner, Türkiye’deki altın fiyatlarının uluslararası piyasalardan belirgin bir şekilde ayrıştığını ve kilogram bazında altının Türkiye’de dünya fiyatlarının yaklaşık 6 bin ila 7 bin dolar üzerinde işlem gördüğünü belirtti. Bu durum, özellikle ihracat tarafında kayıplara yol açıyor. Yabancı müşterilerin Türkiye’den ürün alımını azaltması, sektördeki rekabet gücünü zayıflatıyor.
Normal şartlarda uluslararası piyasalarda 100 bin dolar olan bir ürünün, Türkiye’de 108 ila 110 bin dolara çıkması, hem ihracatçıları hem de tüketicileri olumsuz etkiliyor. Bu yüksek maliyetler, sektör ihracatında ciddi bir yavaşlama meydana getiriyor ve iç piyasadaki fiyatların yabancı alıcıları başka ülkelere yönlendirmesine neden oluyor.
Kota Uygulamaları ve Piyasa Baskısı
Altın ithalatına yönelik uygulanan kota sisteminin de piyasalardaki sıkışıklığı artırdığına dikkat çeken Güner, ham maddeye erişimde yaşanan zorlukların fiyatları doğrudan yukarı çektiğini ifade etti. İthalat kotaları nedeniyle arzın sınırlanması, iç piyasanın küresel piyasalardan kopmasına ve yerel fiyatların yükselmesine neden olmaktadır.
Sektör temsilcileri, mevcut sistemin hem üreticiyi hem de ihracatçıyı olumsuz etkilediğini ve değişiklik yapılması gerektiğini düşünüyor. Bu durum, piyasa dinamiklerini etkileyerek tüketici ve yatırımcılar için olumsuz sonuçlar doğuruyor.
💬 Yorumlar (0)