Son yıllarda artan jeopolitik belirsizlikler ve devam eden çatışmalar, dünya genelinde askeri harcamaları etkileyerek önemli bir artışa yol açtı. 2025 yılı itibarıyla, küresel askeri harcamaların toplamda 2 trilyon 887 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Bu rakam, yıllık yüzde 2,9 oranında bir artış göstererek yeni bir rekor kıracak.
Askeri Harcamalarda Küresel Eğilimler
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) tarafından yayımlanan rapora göre, bu artışın arka planında, dünya genelinde süregelen savaşlar ve artan jeopolitik belirsizlikler yatıyor. 2025 yılı itibarıyla küresel askeri harcamaların, Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki payının yüzde 2,5’e yükselmesi bekleniyor. Bu oran, 2009 yılından bu yana en yüksek seviyeye ulaşacak. Özellikle ABD, Çin, Rusya, Almanya ve Hindistan gibi ülkelerin askeri harcamaları, dünya genelindeki askeri harcamaların yüzde 58’ini oluşturuyor.
2025 yılında en fazla askeri harcama yapan ülkelerin başında gelen ABD’nin harcamalarının 954 milyar dolara gerilemesi, dikkat çekici bir gelişme olarak öne çıkıyor. Bu düşüş, Başkan Donald Trump döneminde Ukrayna’ya yönelik yeni mali askeri yardım paketlerinin onaylanmamasından kaynaklanıyor. Uzmanlar, bu durumun geçici olduğunu ve ABD’nin askeri harcamalarının önümüzdeki yıllarda yeniden artacağı öngörüsünde bulunuyor.
Askeri Harcamalarda Çin’in Yükselişi
Çin, 2025 yılında askeri harcamalarını yıllık yüzde 7,4 oranında artırarak 336 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor. Bu artış, ülkenin GSYH’sine oranla yüzde 1,7 seviyesine ulaşacak. Çin’in askeri harcamalarındaki sürekli artış, 31 yıldır devam ediyor ve bu durum, herhangi bir ülkenin kaydettiği en uzun süreli artış olarak dikkat çekiyor. 2025 yılı itibarıyla gerçekleştirilen askeri harcamaların, Çin ordusunun 2035 yılına kadar askeri modernleşme hedeflerine ulaşmasına katkı sağlayacağı ifade ediliyor.
Öte yandan, Rusya’nın askeri harcamaları da geçen yıl yüzde 5,9 oranında artarak 190 milyar dolara ulaştı. Bu durum, Rusya’nın dünya genelinde üçüncü sırada yer almasını sağladı. Bu artış, özellikle Rusya-Ukrayna Savaşı’nın getirdiği jeopolitik belirsizliklerin bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Türkiye’nin Askeri Harcamaları ve Stratejik Dönüşüm
Türkiye, askeri harcamalarındaki dikkat çekici artışla birlikte stratejik dönüşüm süreçlerini de sürdürmektedir. 2025 yılı için Türkiye’nin askeri harcamalarının 30 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Bu rakam, bir önceki yıla göre yüzde 7,2’lik bir artışı ifade ediyor. Türkiye’nin askeri harcamalarında 2016 yılına kıyasla yüzde 94’lük bir artış bekleniyor.
Türkiye’nin savunma bütçesindeki bu artışın en önemli nedenlerinden biri, yerli silah sanayisine yapılan yatırımlardır. Özel bir fona ayrılan pay, bir önceki yıla göre yüzde 25 artarak, Türkiye’nin toplam askeri harcamalarının yüzde 22’sini oluşturuyor. Bu durum, Türkiye’nin askeri üretim kapasitesini artırma hedefinin bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Avrupa’daki Askeri Harcamalar ve Jeopolitik Etkiler
Avrupa, 2025 yılında askeri harcamalarının yüzde 14 oranında artmasıyla dikkat çekiyor. Bu artış, 864 milyar dolara kadar yükselerek, Avrupa’nın askeri harcama rekorunu kırmasını sağladı. Son 10 yılda Avrupa’daki askeri harcamaların yüzde 102 oranında artması, bölgedeki jeopolitik istikrarsızlık ve Rusya-Ukrayna Savaşı’nın etkisiyle doğrudan ilişkilendiriliyor.
Almanya, askeri harcamalarını yüzde 24 artırarak 114 milyar dolara çıkardı ve dünya genelinde dördüncü sıraya yerleşti. Aynı zamanda, Ukrayna’nın askeri harcamalarının GSYH’sinin yüzde 40’ına ulaşarak 84,1 milyar dolara çıktığı belirtiliyor. Bu durum, bölgedeki güvenlik endişelerinin arttığını gösteriyor.
Asya-Pasifik Bölgesindeki Askeri Harcamalar
Asya ve Okyanusya bölgesindeki askeri harcamalar da 2025 yılında yüzde 8,1 oranında artarak 681 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Bu artış, Orta Doğu, Güney ve Güneydoğu Asya ile Okyanusya genelindeki askeri hareketliliğin bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Bu durum, bölgedeki ülkelerin savunma kapasitesini artırma hedeflerinin bir yansımasıdır.
Özellikle İsrail’de Gazze’deki askeri operasyonların azalmasıyla birlikte askeri harcamalarda yüzde 4,9’luk bir düşüş gözlemlenmiştir. Ancak genel olarak Asya-Pasifik bölgesindeki ülkelerin askeri harcamalarında önemli bir artış yaşanması bekleniyor.
Gelecek için Askeri Harcamalar ve Beklentiler
Uzmanlar, küresel askeri harcamalardaki artışın devam edeceğini öngörüyor. Devletlerin, krizlere silahlanma hamleleriyle yanıt verdikleri belirtiliyor. Özellikle jeopolitik belirsizliklerin ve uluslararası çatışmaların artması, ülkeleri askeri harcamalarını artırmaya yönlendirmektedir. Bu bağlamda, gelecekte askeri harcamaların daha da yükseleceği ve dünya genelinde yeni rekorların kırılacağı tahmin ediliyor.
Küresel askeri harcamalar, devletlerin güvenlik ve savunma stratejilerini belirlemede önemli bir rol oynamaktadır. Bu nedenle, ülkelerin askeri harcamalarını artırma yönündeki eğilimlerin devam etmesi bekleniyor.
💬 Yorumlar (0)