Türkiye’nin ayakkabı sektörü, son dönemde yaşanan maliyet artışları ve ithalat sorunları nedeniyle zor günler geçiriyor. Özellikle ham maddelerdeki %40’a varan zamlar ve gümrüksüz giren ürünler, sektörde büyük bir kriz yaratmış durumda. Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneği Başkanı Berke İçten, bu durumun yerli üreticiyi zor durumda bıraktığını belirtti.
Son yıllarda ayakkabı sektöründe yaşanan gelişmeler, 2022’nin son çeyreğinden itibaren hızla olumsuz bir tabloya dönüşmeye başladı. Türk Lirası’nın değer kaybetmesi ve artan maliyetler, sektörün ihracatını olumsuz etkiledi. 2023 yılı itibarıyla, sektör ilk defa 150 milyon dolar dış ticaret açığı vermeye başladı. İhracat 187 milyon çifte düşerken, açık 500-550 milyon dolara kadar ulaştı.
Artan Maliyetler ve İthalat Sorunları
Sektör temsilcileri, girdi maliyetlerinin sürekli olarak artması ve döviz kurlarındaki dalgalanmaların, rekabet gücünü düşürdüğünü vurguluyor. İşçilik maliyetleri, üç yıl öncesine göre %50 oranında artmış durumda. Bu durum, yabancı müşteri taleplerinin azalmasına neden oldu. Artan maliyetler karşısında yerli üreticiler, acil önlemler ve vergi düzenlemeleri talep ediyor.
Yan sanayi ve ham madde tedarikinde yaşanan fırsatçılık da sektörün önemli bir sorunu haline geldi. Özellikle, ham madde fiyatlarındaki artış, sektördeki fiyat artışlarına yansıdı. Türkiye’de üretilmeyen bazı malzemelerin gümrük vergilerinin geçici olarak sıfırlanması, maliyetleri %30 oranında düşürebilir. Bu nedenle, sektör temsilcileri Ticaret Bakanlığı’na bu konuda taleplerini ilettiklerini belirtiyor.
Mısır Üzerinden Gelen Tehditler
Mısır ile yapılan Serbest Ticaret Anlaşması, sektörü daha da zor duruma sokan bir diğer etken. Çin ve Uzak Doğu’dan Mısır’a getirilen ürünler, burada montajla “Mısır menşei” kazandırılarak Türkiye’ye düşük gümrükle veya gümrüksüz girmekte. Bu durum, yerli üreticilerin rekabet gücünü azaltırken, ithalatın artmasına yol açıyor.
Berke İçten, Mısır’dan yapılan ithalatın giderek arttığını ve bunun Türk firmaları tarafından gerçekleştirildiğini ifade etti. İki yıl önce sıfır olan Mısır’dan ithalat, 2025’te 25 milyon dolara ulaşırken, bu yıl 60-70 milyon dolara kadar çıkması bekleniyor. Bu durum, yerli üreticilerin iş yapma olanaklarını daha da zorlaştırıyor.
Sektörün Geleceği ve Çözüm Önerileri
Ayakkabı sektörü, Türkiye ekonomisi için stratejik bir öneme sahip. Yaklaşık 350 bin kişilik istihdam sağlıyor. Ancak, yaşanan bu olumsuz gelişmeler, sektördeki istihdamı tehdit ediyor. Sektör temsilcileri, emek yoğun sektörlerdeki çalışan teşvikinin artırılması gerektiğini söylüyor. 3.500 TL olan teşviklerin 6.000 TL’ye çıkarılması talep ediliyor.
Sektörün karşılaştığı bu sorunların çözülmesi için, öncelikle girdi maliyetlerinin düşürülmesi ve ithalat politikalarının gözden geçirilmesi gerekiyor. Ticaret Bakanlığı’nın, ithalat vergilerini artırarak sektörü koruma çabası, kısa vadede bir çözüm sağlayabilir. Ancak, uzun vadede sürdürülebilir bir çözüm için sektöre özel teşviklerin oluşturulması önemli.
Sonuç olarak, ayakkabı sektörü hem iç maliyetler hem de dış rekabet karşısında zor günler yaşıyor. Yerli üreticilerin korunması ve sektördeki fırsatçılığın önüne geçilmesi için acil önlemler alınması gerekiyor. Aksi takdirde, sektördeki kriz derinleşebilir ve istihdam kayıpları yaşanabilir.
💬 Yorumlar (0)